2 Mart / 8Mart / 21 Mart 2022: Millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle; Etkin Haber, Kızıl Bayrak, Pir Haber Ajansı, Siya- si Haber, Yeni Yaşam Gazetesi, ETHA ve Özgür Gelecek Gazetesi erişime engellendi.
7 Mart 2022: İzmir 6. Sulh Ceza Hâkimliği, Karaburun Kaymakamı Serap Özmen Çetin'in satın aldığı arsayı yapılaştırmaya açtığı iddi- asını içeren 154 habere erişim engeli getirmişti. Erişim engeli getirilen internet sayfaları içinde CHP İzmir Milletvekili Murat Bakan'ın internet sitesi ile sosyal medya paylaşımı da yer almıştı. Bakan, avukatı aracılığıyla bu karara itiraz etti. İncelenen itiraz, erişim engeli kararının kaldırıl- masıyla sonuçlandı. Geri kalan 153 içeriğin erişim engeli ise kaldırılmadı.
7 Mart 2022: Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Başkanı Ebubekir Şahin, haber bülten- lerinde ve yorum programlarında gıda fiyat- larına dair yapılan konuşmalarla ve tartışmalar- la ilgili sosyal medya hesabından bir açıklama paylaştı. Şahin "Kamuoyunun ve medya kuru- luşlarımızın dikkatine" ibaresiyle yaptığı pay- laşımında, "Son günlerde haber bültenlerinde ve yorum programlarında gıda fiyatlarına iliş- kin bazı spekülatif açıklamaların yapıldığı dik- katimizi çekmektedir. Halkı yanlış yönlendi- ren, kaygı ve paniğe sevk eden yayınlar RTÜK tarafından dikkatle takip edilmektedir. Sağlıklı bir iletişim ortamının oluşması için medya- mızın fiyat istikrarını bozan yayınlar yerine ilgili kurumların açıklamalarını haberlerine taşıması son derece önemlidir. Kamuoyunda yanlış al- gıya yol açan yayınlardan vazgeçmeyen kuru- luşlar hakkında 6112 sayılı Yasa'nın ilgili hüküm- leri uygulanacaktır" ifadelerine yer verdi.
9 Mart 2022: İfade Özgürlüğü Derneğinin, emekli askeri hâkim Zeki Üçok'un, Milli Savun- ma Bakanı Hulusi Akar'ın yardımcılarından
Muhsin Dere'nin ByLock kullanıcısı, Yunus Emre Karaosmanoğlu'nun ise ABD'yle ilişkili olduğunu iddia ettiği açıklamalarıyla ilgili haberlerin erişime engellendiğini duyurduğu içeriği, "kişilik hakları ihlali" gerekçesiyle, Anka- ra 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin kararı ile erişime engellendi.
11 Mart 2022: YouTube, Ukrayna'daki savaş se- bebiyle, devlet tarafından finanse edilen Rus medya kuruluşlarını derhal engelleyeceğini duyurmasının ardından Sputnik Türkiye'nin YouTube hesabında erişim kesildi. Sayfaya girenler "Bu kanal ülkenizde kullanılamıyor" uyarısı ile karşılaştı.
14 Mart 2022: TBMM Genel Kurulunda ka- bul edilen Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu'na göre, Bilgi Teknolojileri Kurumu (BTK) ve mahkemelerin görev alanında olan internet sitelerine erişimin engellenmesi yet- kisine, Reklam Kurulu da ortak oldu. Reklam Kuruluna, internet ortamında yayınlanan ti- cari reklamlarla ilgili yükümlülüklere aykırı reklamlara, erişimin engellenme yetkisi getiril- di. Reklam Kurulu, teknik olarak reklamı en- gelleyememesi durumunda, internet sitesinin tamamını erişime engelleme hakkına kavuştu. Böylece, yargı kararına ihtiyaç duyulmadan, in- ternet sitelerine sansür uygulanabilecek.
15 Mart 2022: Anayasa Mahkemesi, Basın İlan Kurumunun resmi ilan ve reklam kesme cezalarıyla ilgili emsal niteliğinde bir ihlal kararı aldı. Mahkeme, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın başbakanlığı döneminde Mersin'de bir çiftçiye yönelik 'artistlik yapma' ifadesinin bir köşe yazısında kullanıldığı ge- rekçesiyle Cumhuriyet gazetesine üç günlük resmi ilan kesme cezası verilmesinin ifade ve basın özgürlüğünün ihlali olduğuna hükmetti. Mahkeme, yerel mahkemeden ihlalin ortadan kaldırılmasını istedi.
21 Mart 2022: Artvin'de Şavşat Kaymakamı, ilçede 19 Mart 2022'de yapılması planlanan Halk TV'deki Görkemli Hatıralar programı can- lı yayınına, oyuncu Orhan Aydın'ın programa katılmasını gerekçe göstererek izin vermedi. Kaymakamlığın kararını programın sunucusu Serhan Asker sosyal medya hesabından "Bize Şavşat Efkar Tepesi'nde yayın yapmamıza izin vermediler. Fakir Baykurt'a selam.. Bunu yaya- lım.." iletisiyle duyurdu. Oyuncu Orhan Aydın da olayı, "Şavşat Kaymakamı beni gerekçe(!) gösterip Halk TV Görkemli Hatıralar'ın Efkar
Tepesi'nden canlı yayınına izin vermemiş.. Bu memleket kimin? Ben Şavşatlı'yım o kay- makam yarın gider Şavşat ve Efkar Tepesi ve Fakir Baykurt ve Şavşatlılar kalır" ifadeleriyle paylaştı.
22 Mart 2022: Van Yüksek Güvenlikli Ce- zaevindeki tutuklu Talat Şanlı, cezaevinde yaşadıkları hak ihlallerini Evrensel gazetes- ine gönderdiği bir mektupta kaleme aldı. Ce- zaevinde gazete- lere, dergilere ve kitaplara uygulanan sansürden bahseden Şanlı, cezae- vinin kütüphanesindeki kitaplar haricinde çoğu kitabın, çeşitli bahane- lerle cezaevine alınmadığını; son dönemde alınmayan kita- plar arasında gazeteci Gökçer Tahincioğlu'nun Kiraz Ağacı kitabının oldu- ğunu bildirdi. Şanlı, cezaevi idaresinin kitabı "terör örgütü propa- gandası" yaptığı gerekçe- siyle engellediğini ifade etti.
24 Mart 2022: Gaziantep Valisi Davut Gül ve dönemin Vali Yardımcısı Hüseyin Yılmaz'ın da aralarında bulunduğu 6 kişi hakkında rüşvet ve usulsüzlük iddiasıyla suç duyurusunda bulunulduğunu ortaya çıkaran Cumhuriyet gazetesinin haberine, Anadolu 5. Sulh Ceza Hâkimliği tarafından erişim yasağı getirildi. Esenyurthaber'de yer alan benzer içeriğe de erişim engeli konuldu.
26 Mart 2022: Tarikat yurdunda şiddet görüntülerine dair haber yayını nedeniyle Mezopotamya Ajansı sosyal medya hesabı kısıtlandı; Sendika.org ve Yeni Yaşam gazetesi- nin hesapları da süreli olarak kilitlendi.
29 Mart 2022: Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet okullarında diken.com.tr'ye erişim en- geli getirildi. Devlet okullarında görev yapan öğretmenler, MEB'e bağlı internet üzerinden Diken'den haber okumak istediğinde, "Eriş- meye çalıştığınız sayfa MEB erişim politikaları gereğince engellenmiştir" uyarısı ile karşılaştı.
31 Mart 2022: Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Başkanı Ebubekir Şahin, Ankara Ticar- et Odasında düzenlenen Eko İklim Ekonomi ve İklim Değişikliği Zirvesinde "İklim Elçisi" olarak ödül alan oyuncu Beren Saat'in sözleri- ni dezenformasyon olarak gördüğünü söyledi. Söz konusu konuşmada oyuncu Beren Saat "Kadının giysisi siyasete malzeme yapılıyor, eğitim sistemimiz geriliyor, kadın bakanlığı kapatılıyor, kadınlar haklarını sistematik bir şekilde kaybediyor' diye rahatsızlıklarımızı dile
getirdiğimizde 'köprülere, yollara bak ne kadar iyi çalışılıyor' cevabını aldık" ifadelerini kullan- mıştı. Bu sözler üzerine konuşmasında Şahin, "Toplumumuzla hiç bağdaşmayan, toplumu- muzun birçok kesimi tarafından belki de yadır- ganacak bir dezenformasyonu, bir söylemi
nasıl gözümüzün içine baka baka verdiğini hep beraber görmüş olduk. Medyamıza düşen görev ise bu tür dezenformasyonun topluma aktarılırken uyanık olması ve bunların engel- lenmesinde üzerine düşen rolü ve görevi yeri- zne getirmesi şeklindedir" karşılığını verdi.
Gözaltı, Tutuklama, Dava ve Yargı Kararları
1 Mart 2022: Cihan Ölmez'in "örgüt propagan- dası" suçlamasıyla yargılandığı davanın üçüncü duruşması, Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkem- esinde görüldü. Mahkeme heyeti, Cihan Öl- mez'in savunmasının alınması için çıkardığı ya- kalama emrinin infazının beklenmesine karar verdi. Dava, 7 Haziran 2022'ye erteledi.
1 Mart 2022: Cem Bahtiyar'ın sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek "örgüt pro- pagandası" suçlamasıyla yargılandığı davanın dördüncü duruşması, Balıkesir 3. Ağır Ceza Mahkemesinde görüldü. Mahkeme heyeti, do- syadaki eksiklerin tamamlanması için davayı 2 Haziran 2022 tarihine erteledi.
2 Mart 2022: Jinnews muhabiri Rabia Önver'e, Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından sosyal medya paylaşımları dolayısıyla soruştur- ma açıldı. Rabia Önver, Yüksekova Terörle Mü- cadele Büro Amirliğine çağrılarak ifadesi alındı. Polisler, Rabia Önver'e; Paris'te öldürülen üç kadın siyasetçiye ilişkin paylaştığı video ve Roboski katliamına yönelik, "Bir annenin oğlunun cesedini topladığı yerdir" paylaşımı
ile öldürülen Diyarbakır Barosu Başkanı Tahir Elçi'nin anmasına ilişkin paylaşımını sordu.
3 Mart 2022: Evrensel gazetesi eski Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Cem Şimşek'e verilen ha- pis cezası itirazı, istinaf mahkemesi tarafından reddedildi. Cem Şimşek'e 2015 yılında yayımla- nan "Alman karikatüristler Erdoğan'ı fena çiz- di" başlıklı haber nedeniyle "cumhurbaşkanına hakaret" suçunu işlediği iddia edilmiş ve 11 ay 20 gün hapis cezası kararı verilmişti.
3 Mart 2022: Kapatılan Özgür Gündem gazetesinin Genel Yayın Yönetmenleri Hüseyin Aykol ve Zana Bilir Kaya ile Sorumlu Yazı İşleri Müdürü İnan Kızılkaya ve siyasetçi Hatip Dic- le'nin yargılandığı davanın görülmesine İstan- bul 2. Asliye Ceza Mahkemesinde devam edildi. Haber ve köşe yazılarındaki ifadeler gerekçe gösterilerek, "Türk Milletini ve Türkiye Cum- huriyeti Devletini aşağılamak' suçlamasıyla süren dava, 16 Haziran 2022 tarihine ertelendi.
3 Mart 2022: TELE1 sunucusu Namık Koçak hakkında 2015-2020 yılları arasında yaptığı bazı
sosyal medya paylaşımları nedeniyle "örgüt propagandası" suçlamasıyla açılan davanın ikinci duruşması, İstanbul 22. Ağır Ceza Mah- kemesinde görüldü. Namık Koçak'ın avukatı, müvekkilinin paylaşımlarının düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında olduğunu belirterek beraat talep etti. Esas hakkındaki mütalaasını sunan savcı da beraat istedi. Mahkeme heye- ti, suçun unsurları oluşmadığı gerekçesiyle Namık Koçak'ın beraatına karar verdi.
3 Mart 2022: Kapatılan Taraf gazetesinin eski yöneticileri Ahmet Altan, Yasemin Çon- gar, Yıldıray Oğur ve muhabiri Mehmet Ba- ransu'nun 7 yıldır yargılandığı davanın otuz dokuzuncu duruşması İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesinde görüldü. Mahkeme heyeti, tu- tuklu yargılanan Mehmet Baransu'ya toplam 13 yıl hapis cezası verdi. Baransu'nun "devle- tin güvenliğine ilişkin belgeleri temin etme" suçundan 6 yıl, "devletin güvenliğine ilişkin bilgileri açıklama" suçundan 7 yıl hapsine hük- meden mahkeme heyeti, cezada indirime de gitmedi. Mahkeme; Ahmet Altan, Yasemin Çongar ve Yıldıray Oğur'un "devletin güven- liğine ilişkin belgeleri temin etme" suçundan 3 yıl 4 ay hapisle cezalandırılmasına, diğer suçlar yönünden beraatına hükmetti.
3 Mart 2022: Gazete dağıtıcıları Mikail Tunç- demir ve Ferhat Duman'ın "terör örgütüne bil- erek ve isteyerek yardım etme" ve "örgüt pro- pagandası" suçlamalarıyla yargılandığı davanın on dördüncü duruşması, Van 5. Ağır Ceza Mah- kemesinde görüldü. Mahkeme heyeti, dosya- daki eksiklerin tamamlanmasının beklenme- sine karar vererek davayı 28 Nisan 2022 tari- hine erteledi.
4 / 11 Mart 2022: "Cumhurbaşkanına hakaret"
suçlamasıyla 22 Ocak 2022 tarihinde tutuk- lanan Sedef Kabaş için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuru yapıldı. Başvuruda, der- hal tahliyesinin sağlanarak Avrupa İnsan Hak- ları Sözleşmesi'nin ağır ihlaline son verilmesi talep edildi.
Sedef Kabaş'ın ilk duruşması, İstanbul 36. Asli- ye Ceza Mahkemesinde yapıldı. Sedef Kabaş, "Mevcut iktidarın bana ve bize yaşattıklarına rağmen gerçekleri söylemeye devam ede- ceğim. Ben bugün IŞİD üyesi olup, emniyetin canlı bomba listesinde olsaydım serbest ola- caktım; uyuşturucu ticareti yapsaydım rahat rahat dolaşacaktım" dedi. Mahkeme heyeti; Sedef Kabaş'ın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil
Karaismailoğlu ve İçişleri Bakanı Süleyman Soylu'ya "hakaret" suçlamasından beraatına, "cumhurbaşkanına hakaret" suçlamasından 2 yıl 4 ay hapisle cezalandırılmasına ve tutuklu bulunduğu süre göz önünde bulundurularak tahliyesine hükmetti.
4 Mart 2022: Mezopotamya Ajansı muhabiri Ahmet Kanbal'ın İçişleri Bakanı Süleyman Soy- lu'nun 12 Nisan 2021 tarihinde istifa ettiğini duyurmasının ardından sosyal medya hesabın- dan yaptığı, "Batacak gemiyi ilk önce fareler terk eder, evrensel bir sözdür; fareler gidince gemi de batar" paylaşımı nedeniyle "kamu görevlisi- ne hakaret" davasının ilk duruşması, Mardin 1. Ağır Ceza Mahkemesinde görüldü. Mahkeme heyeti, suçlamanın basit yargılama usulüne tabi olduğu gerekçesiyle beraat kararı verildiğini ancak Süleyman Soylu'nun avukatlarının yap- tığı itirazın üst mahkemece kabul edilmesi üzerine yargılamanın yeniden başladığını ak- tardı. Ahmet Kanbal, "Kullandığım söz evrensel bir söz olmakla beraber bir atasözüdür. İçişleri Bakanı olan şahsın burada ne bir resmi ne ismi ne de onun istifasına dair bir haber bağlantısı yoktur" dedi. Mahkeme heyeti, beraat kararı verdi.
4 / 29 Mart 2022: Rüstem Batum'un "devletin askeri ve emniyet teşkilatını alenen aşağılama" suçlamasıyla yargılandığı davanın on altıncı duruşması, İstanbul 43. Asliye Ceza Mahkeme- sinde görüldü. Mahkeme heyeti, yakalama em- rinin infazının beklenmesine karar verdi. Dava, 24 Haziran 2022 tarihine erteledi.
Rüstem Batum hakkında "cumhurbaşkanına hakaret" ve "halkı kin ve düşmanlığa tahrik" suçlamalarıyla görülen davanın yedinci du- ruşması da, İstanbul 5. Asliye Ceza Mahke- mesinde görüldü. Mahkeme heyeti, Rüstem Batum hakkında çıkarılan yakalama emrinin infazının beklenmesine karar vererek davayı 14 Haziran 2022 tarihine erteledi.
11 Mart 2022: Sultan Eylem Keleş, "cumhur- başkanına hakaret" suçlamasıyla yargılandığı davanın ikinci duruşmasında, 1 yıl 2 ay 17 gün hapis cezasına çarptırıldı. Sultan Eylem Keleş,
9 Mart'ta İzmir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin çıkarttığı yakalama emri dolayısıyla cezaevi görüşü için gittiği Elazığ'da havaalanında gözaltına alınmıştı.
11 Mart 2022: Bianet eski muhabiri gazeteci Beyza Kural'ı, 6 Kasım 2015 tarihinde Beyazıt'ta
öğrencilerin YÖK protestosuna polis saldırısını takip ederken engelleyerek ters kelepçe takıp gözaltına almaya çalışan üç polisin yargılandığı davada, sanık polislerden Nihat Doğan ifade verdi. Diyarbakır 14. Asliye Ceza Mahkemesinde talimatla alınan ifadesinde sanık Nihat Doğan, suçlamaları reddetti.
14 Mart 2022: HDP Kocaeli milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu, Bolu Belediyesinde çalışan temizlik işçisinin Selahattin Demirtaş'ın fo- toğrafını paylaştığı için işten çıkarıldığını id- dia etti. Bolu Belediye Başkanı Tanju Özcan, HDP'lilerin yanı sıra gazeteciler Kemal Özkiraz ve Hilal Nesrin hakkında "halkı kin ve düşman- lığa tahrik", "suçu ve suçluyu övme", "kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret ve teh- dit" suçlamalarıyla savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu açıkladı.
16 Mart 2022: İzmit'te bulunan ofisinde 20 Şubat'ta silahla vurularak hayatını kaybeden Güngör Arslan'ın cinayet soruşturması devam ederken ailenin avukatı Cahit Çiftçi, Güngör Arslan'ın ofisinde basın toplantısı düzenledi. Güngör Arslan'ın eşi Suna Arslan ve kızı Nazlı- can Arslan da katıldığı toplantıda avukat Cahit Çiftçi, soruşturmada eksikler olduğunu, dosya kapsamına ilişkin sağlıklı bilgi alamadıklarını ifade etti.
17 Mart 2022: BirGün gazetesi politika editörü Mehmet Emin Kurnaz'ın "kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret" ve "cumhurbaşkanı- na hakaret" suçlamalarıyla yargılandığı üçüncü duruşması, İstanbul 2. Asliye Ceza Mahke- mesinde görüldü. 25 Mayıs 2021 tarihinde yayımlanan "Çetelerin İktidarı" başlıklı yazıda MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ve Cum- hurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a hakaret edildiği iddiasıyla açılan davanın duruşmasın- da; esas hakkındaki mütalaasını sunan savcı, Erdoğan ve Bahçeli'ye yönelik kullanılan "çete" kelimesinin "devletin resmi makamlarını tem- sil eden mağdurların şeref, onur ve saygınlığını rencide edecek mahiyette olduğu" gerekçe- siyle Mehmet Emin Kurnaz'ın üzerine atılı suçlardan cezalandırılmasını istedi. Mehmet Emin Kurnaz'ın avukatı mütalaaya karşı beyan- da bulunmak için süre istedi. Talebi kabul eden mahkeme, davayı 8 Eylül 2022 tarihine erteledi.
17 Mart 2022: Kapatılan Azadiya Welat gazete- si muhabiri Çetin Kurşun'un "örgüt propagan- dası" suçlamasıyla yargılandığı dava, Mardin 2.Ağır Ceza Mahkemesinde görüldü. Mahkeme heyeti, dosyanın "örgüt üyeliği" suçlamasıyla yargılandığı başka davanın dosyası ile birleştir- ilmesine karar verdi.
18 Mart 2022: Türkiye Gençlik Vakfından (TÜG- VA) hukuka aykırı olarak verilerin ele geçirilip değiştirilerek sosyal medyada yayımlandığı id- diasına ilişkin soruşturma tamamlandı. İddia- namede; TÜGVA 'mağdur', 24 Kasım 2021'de tutuklanan Ramazan Aydoğdu ve 22 Kasım 2021'de hakkında yakalama kararı çıkarılan gazeteci Cihan Yücel 'şüpheli' sıfatıyla yer aldı. İddianamede, 'Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme' ve 'sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme, değiştirme' suçların- dan Ramazan Aydoğdu'ya 10 yıl 6 aya kadar ve Cihan Yücel'e 6 yıla kadar hapis cezası istendi.
20 Mart 2022: İstanbul Yenikapı'da Newroz kutlamalarını takip eden gazeteci Hayri Tunç gözaltına alındı.
22 Mart 2020: Diyarbakır'da sabah saatlerinde evlere düzenlenen baskınlarda Ertuş Bozkurt ve Mikail Barut gözaltına alındı. Haklarında ya- kalanma kararı olduğu gerekçesiyle gözaltına alınan Bozkurt ve Barut, Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü'ne götürüldü. Bozkurt ve Barut, ifa- delerinin ardından serbest bırakıldı.
23 Mart 2022: Diken internet haber sitesi- nin yazarlarından Levent Gültekin'e İstanbul Bakırköy'de Halk TV binasının önünde geçen yıl mart ayında saldırdıkları gerekçesiyle yar- gılanan ve iki ay tutuklu kalan Muhammed Emin Kılıç ve Ömer Doğru hakkında 'kasten yaralama' suçundan 11 ay 20'şer gün hapis cezası verildi. Mahkeme heyeti, sanıkların 'sos- yal ilişkilerini dikkate alarak' indirimli olarak verdiği hapis cezasının açıklanmasını geriye bıraktığı için Kılıç ve Doğru hapse girmeyecek.
23 Mart 2022: Anayasa Mahkemesi (AYM); Evrensel, Özgürlükçü Demokrasi, Yeni Yaşam, Yeni Asya, Aydınlık, Ortadoğu, Birgün, Milli Gazete, Cumhuriyet, Karar ve Özgür Gelecek adlı gazete veya dergilerin 2017-2020 tarihleri arasında çeşitli nüshalarının tutuklulara veril- memesine dair yapılan bin 809 başvuruyu top- lu inceleyerek, ihlal kararı verdi. AYM kararın- da, söz konusu süreli yayınların cezaevi idare- si tarafından tutuklulara verilmemesi 'ifade özgürlüğünün ihlali' olduğu vurgulandı.
24 Mart 2022: Etkin Haber Ajansı (ETHA) editörü Semiha Şahin ve muhabiri Pınar Gayıp'ın da aralarında bulunduğu dört kişi- nin "örgüt üyeliği" ve "örgüt propagandası" suçlamalarıyla yargılandığı davanın on yedinci duruşması İstanbul 23. Ağır Ceza Mahkeme- sinde görüldü. Esas hakkındaki mütalaasını sunan savcı, Şahin ve Gayıp'ın üzerlerine atılı suçlardan cezalandırılmalarını istedi. Savcı, Şa- hin ve Gayıp'ın, ETHA'da çalışmasını suçlama- lara kanıt olarak gösterdi. Mütalaada ayrıca Şahin ve Gayıp'ın sosyal medya paylaşımları ve habercilik faaliyetleri de suç unsuru sayıldı. Şahin ve Gayıp'ın avukatları esas hakkındaki mütalaaya karşı beyanda bulunmak için süre istedi. Süre talebini kabul eden mahkeme da- vayı 26 Mayıs 2022 tarihine erteledi.
24 Mart 2022: Can Dündar ve İnan Kızılka- ya'nın "kamu görevlisine hakaret" suçlamasıy- la yargılandığı davanın görülmesine İstanbul
2. Asliye Ceza Mahkemesinde devam edildi. Dündar ve Kızılkaya'nın avukatlarının mazeret bildirmesi nedeniyle dosya üzerinden görülen dava ileri bir tarihe ertelendi.
24 Mart/ 31 Mart 2022: Jinnews muhabiri Ber- itan Canözer hakkında Diyarbakır Cumhuri- yet Başsavcılığı tarafından yeni bir iddianame hazırlandı. Canözer, "Bêrîtan Sarya" isimli di- jital medya hesabından yapılan paylaşım- lar gerekçesiyle Başsavcılık tarafından açılan soruşturma kapsamında 4 Nisan 2021'de evine yapılan baskın ardından 4 gün gözaltında kal- mıştı. Tutuklama talebiyle sevk edildiği hâkim- likte adli kontrol şartıyla serbest bırakılan Canözer hakkında, "Bêrîtan Sarya" isimli hes- aptan yapılan paylaşımlar gerekçe gösterile- rek, "basın yayın yoluyla örgüt propagandası yapmak" suçlamasıyla iddianame hazırlandı. Canözer, bu hesabın kendisine ait olmadığı ve paylaşımları kendisinin yapmadığına dair be- yanları iddianamede yer aldı. Savcı, Canözer'in beyanlarının "suçtan kurtulmaya dönük" oldu- ğunu öne sürdü ve iki ayrı dijital medya hesa- bından yaptığı paylaşımlarla "PKK eylem ve faaliyetlerini meşru gördüğünü" ileri sürerek, "basın ve yayın yoluyla örgüt propagandası yap- ma" suçlamasıyla 5 yıla kadar hapisle cezalan- dırılmasını istedi. Hazırlanan iddianame, Diyar- bakır 4'üncü Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi.
Beritan Canözer'in 'örgüt propagandası' suç- lamasıyla yargılandığı davanın ilk duruşması Diyarbakır'da görüldü. Canözer, paylaşımların bazılarının kendisine ait olmayan bir hesaptan yapıldığını belirtti. Dava, 21 Haziran 2022 tari- hine ertelendi.
24 Mart 2022: Kanun hükmünde kararname ile kapatılan Özgürlükçü Demokrasi gazete- sinde 21 Ekim - 1 Kasım 2016 tarihleri arasında yayımlanan haberler nedeniyle Aziz Oruç ve Ersin Çaksu hakkında açılan davanın görülme- sine İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesinde devam edildi. Ersin Çaksu hakkında çıkarılan yakalama emrinin devamına karar veren mah- keme, davayı 27 Ekim 2022 tarihine erteledi.
30 Mart 2022: Hakkari'de Yüksekova Haber yetkilisi Erkan Çapraz'ın, HDP milletvekillerinin panel konuşmasını iki yıl önce YouTube üzerin- den haberleştirdiği için "örgüt propagandası" iddiasıyla yargılandığı duruşmanın görülme- sine başlandı. Dava, 10 Mayıs 2022 tarihine er- telendi.
30 Mart 2022: Emre Orman, İstanbul Cum- huriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında sabah saatlerinde İstanbul Ataşehir'deki evine düzenlenen polis baskınıyla gözaltına alındı. Üç gün gözaltında tutulan Emre Orman, adli kontrolle serbest bırakıldı.
31 Mart 2022: Yavuz Ekinci'nin 2014 ve 2015 yıllarında yaptığı sekiz sosyal medya pay- laşımı nedeniyle "örgüt propagandası yapma" suçlamasıyla yargılandığı davanın üçüncü du- ruşması, İstanbul 34. Ağır Ceza Mahkemesinde görüldü. Duruşma savcısı "örgüt propagandası yapma" suçundan ceza talep etti. Mahkeme heyeti, Yavuz Ekici'nin 1 yıl 6 ay 22 gün hapisle cezalandırılmasına hükmetti. Ceza ertelendi.
31 Mart 2022: T3 Vakfı tarafından Sözcü yazarı Çiğdem Toker hakkında 'İBB'den vakıflara 'hizmet' raporu' başlıklı yazısı nedeniyle açılan tazminat davası sonuçlandı. Küçükçekmece 10. Asliye Hukuk Mahkemesi, Çiğdem Toker'e 30 bin lira manevi tazminat cezası verdi.
31 Mart 2022: Gazeteciler Olcay Büyüktaş, Hazal Ocak, İpek Özbey ile foto muhabiri Ve- dat Arık'ın Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun'un Kuzguncuk'ta kiraladığı araziye izinsiz yaptırdığı belirtilen şömine ve çardağın İBB tarafından yıkılmasına ilişkin haber nedeniyle "terörle mücadelede görev almış kişileri hedef gösterme" ve "özel hayatın gizliliğini ihlal" suçlamalarıyla yargılandıkları dava, 27 Eylül 2022 tarihine ertelendi.
Tehdit, Hakaret, Hedef Gösterme, Şiddet
18 Mart 2022: Kapatılan Zaman gazetesinin eski muhabiri Ahmet Dönmez, bir süredir yaşa- dığı İsveç Stockholm'de iki kişinin saldırısına uğ- radı. Ahmet Dönmez, 6 yaşındaki kızının önün- de gerçekleşen saldırı sonrasına bilincini kay- betti. Dönmez, hastaneye kaldırıldı ve yoğun bakım servisinde tedavi altına alındı. Ahmet Dönmez, 'Soylu'nun mafyası Ayhan Bora Kap- lan'ın yükseliş hikayesi' konulu YouTube video- sundan sonra İhsan Hızarcı tarafından tehdit edilmişti. Ahmet Dönmez, kendisine WhatsApp üzerinden yapılan tehdit mesajlarını sosyal medya hesabından yayınlamıştı. Dönmez, "On videomda adı geçen Ankara mafyası İhsan Hızarcı, bu tehdit mesajını attı bana: İsveç'te olmana güvenme, 24 saat içinde kafanı ke- stiririm senin" ifadelerini kullanmıştı.
22 Mart 2022: Diken muhabiri Altan San- car, ailesini ziyaret için gittiği Diyarbakır'da akşam kimliği belirsiz ve silahlı kişilerce teh- dit edildi. Sancar, sonraki gün Eğil Cumhuri- yet Başsavcılığı'nda suç duyurusu yaptı ve olay yerindeki kameraların incelenerek kişilerin kim- liğinin tespit edilmesini istedi. Dilekçesinde iki
kişi tarafından silahla tehdit edildiğini aktaran Altan Sancar, dokuz yıldır açık kimliği ile kamu yararına habercilik yapan bir gazeteci oldu- ğunu ve "hayatından endişe ettiğini" kaydetti.
31 Mart 2022: Gazeteci Çiğdem Toker'in 2019 yılında Sözcü gazetesinde yayınlanan 'İBB'den vakıflara hizmet raporu' başlıklı, AKP döne- minde İstanbul Büyükşehir Belediyesinin (İBB) kamu kaynaklarından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a yakınlığıyla bilinen vakıf ve derneklere yüklü miktarda pay ayırdığını kaydeden yazısına yönelik Erdoğan'ın damadı Selçuk Bayraktar'ın yönetiminde olduğu Türkiye Teknoloji Takımı Vakfınca (T3) dava açılmıştı. Gazeteci Toker'in manevi tazminata çarptırıldığı yargılama sonucuna ilişkin Selçuk Bayraktar sosyal medya hesabından, "Yalan- cının mumu yatsıya kadar yanar… Bu, 2019 yerel seçim döneminde vakfımız aleyhine başlatılan kirli kampanyayı ve İBB'den para aldığı yalanını ilk yayan gazeteci müsveddesi. Gazetecilik; yalancılık sahtekarlık yüzsüzlük ar- sızlık da değildir" mesajıyla Toker'e hakaret etti, hedef gösterildi.
Manipülasyonlar, İlke İhlalleri
Rusya'nın Ukrayna'yı işgal haberleri
Şubat ayından Rusya'nın Ukrayna'yı işgaliyle başlayan savaş, Mart ayının da birinci gündemi oldu. Özellikle bölgeden yayın yapan kanalların basın ilkeleri açısından savaş kışkırtıcılığı yap- mamaya özen gösterdiği dikkatleri çekerken, Habertürk internet haber sitesi yazarı Nagehan Alçı'nın, Ukrayna'ya giderek eski Devlet Başkanı Petro Poroşenko ile yaptığı röportaj sırasında giydiği Ukrayna bayraklı askeri parka, özellikle gazetecilerin haklı tepkisine neden oldu. Rö- portaj sırasında havanın soğuk olması nedeniy- le parkayı giydiğini savunan Alçı, askeri parka giyerek gazetecilikte; habercinin ne bir simge ne de bir yargıyla haberin önüne geçmemesi gerekliliğini çiğnemiştir.
Çatışma bölgesinden aktarılan bilgilerin doğruluğu ve tarafsızlığındaki özene karşın özellikle AKP iktidarı güdümündeki gazete ve televizyon kanallarında yaşanan çatışmaların iç siyaset malzemesi yapılmasından kaçınılmadı. Rusya'nın Ukrayna'yı işgale yönelik başlattığı saldırı sürecindeki en önemli gelişmelerden
birini, Antalya Diplomasi Forumu'nda Rusya ve Ukrayna taraflarının buluşması oluşturdu. Görüşmelerde Türkiye'nin oynadığı rol çarpıtıl- dı, bölgedeki somut durumdan bağımsız tu- tularak "sorun çözüldü" havasında sunuldu. Toplantı, bir sonuç çıkmasa da kamuoyuna "Türkiye çözdü" havasında yansıtıldı.
Rusya'nın işgaliyle başlayan Rusya-Ukrayna arasındaki savaş sırasında Anadolu Ajansı (AA), bir haberi dört gün arayla iki kez servis etti. Haber Mariupol'de bir tiyatronun bombalan- dığına ilişkindi. 16 Mart 2022 tarihinde geçilen AA haberi "Ukrayna'nın Mariupol Belediye Meclisi: Rus uçakları şehirde yüzlerce sivilin saklandığı tiyatro binasını bombaladı" başlığını taşıyordu. 20 Mart 2022 tarihinde, "Ukrayna'da 400 kişinin sığındığı tiyatro binası bombalandı" haberinde de bombalandığı kaydedilen aynı ti- yatro binasıydı.
Zam ve fahiş fiyat haberleri
Tüketim ürünlerinin fiyatlarındaki aşırı artış ile KDV'de yeni indirim geçen ayın gündem konuları arasındaydı. Ancak konuyla ilgili aktarılan haberlerde objektiflik ilkesine uyulmadığına sık sık şahit olundu. AKP iktidarının kontrolündeki yayın organlarında fahiş fiyatlara neden olarak stokçuluk ve bir grup markete hedef alındı. Hükümetin izlediği ekonomik politikalar bu yayın organlarında tek bir kere bile sorgulan- madı. Hükümetin bu konuda gerekeni yaptığı hatta ve hatta ekonomide herşey iyi gidecekken savaş nedeniyle kötüye gittiği ifade edilerek, Ukrayna savaşı yeni sorumlu gösterildi. İktidar yanlısı ve güdümündeki medyada ekonomik gidişattan olumsuz etkilenen çiftçinin, esnafın durumu; muhatapların görüşü alınarak değil iktidara yakın belli dernek ve birlikler üzerin- den "durumumuz iyi, sorun yok herşey çok iyi" röportajlarıyla sürdürüldü. Özellikle A Haber, Kanal 24 gibi televizyon kanallar başta olmak üzere havuz medyası olarak tabir edilen medya- da Avrupa ile enflasyon kıyaslamalarına bolca yer verildi. Avrupa'da % 4'e çıkan enflasyon, "Avrupa'da çöküş" başlığı ile verilirken Türki- ye'deki yüzde 50'lik enflasyonun "önemli ol- madığı" dahi söylendi.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından Beşiktaş'ta 112 çınar ağacının kansere yakala- narak kesildiği haberi medyaya yansıdı. Söz konusu haber bir anda gündemin önemli başlıklarından oldu; bağımlı-eleştirel ayrımı olmaksızın medyanın büyük bir bölümünde haberler yapıldı. İktidara güdümündeki ve kontrolündeki yayın organları gelişmeyi, Ekrem İmamoğlu'na tepki düzleminde haberleştirdi, ağaçların kesilme gerekçesine yer vermedi. İk- tidara muhalif ancak Ekrem İmamoğlu'na ya da muhalefet partilerine yakın bazı kanal ve gazetelerde de konunun işlenmesi oldukça problemliydi. Tele1, KRT gibi kanallarda "Kesim talimatını AKP vermiş" gibi başlıklarla haber duyurulurken ağaç kesmenin yanlış olduğu ama kesimlerin 2007'de başladığı yönünde haberler yapıldı. Bu olay bağlamında medyanın genel fotoğrafı, kamuoyunu aydınlatıcı yayın- lar yerine, "siyaseten yakın durulan yere" göre konumlanmaydı. TEMA başta olmak üzere Or- man Mühendisleri Odası ve çeşitli derneklerce bilimsel bilgiler açıklanmasına karşın medya- nın geneli söz konusu bilgilere yeterince ak- tarmadı. TEMA'nın görüşünü beğenmeyen Sa- bah gazetesi, "11 gün sonra konuştular" başlıklı, içerikten bağımsız, çarpıtma yorumlara imza atmıştır.
AKP ve MHP'nin teklifi Meclis'e sunulurken adete jet hızıyla yasalaştı. Bu teklif içerisinde seçim barajının yüzde 7'ye düşürülmesi, en kıdemli hâkimin il ve ilçe seçim kurulu başkanı olmasından vazgeçilmesi, yeni sistemde ittifak oylarının toplu sayılmasından vazgeçilerek her partinin oyuna göre vekil dağılımı yapılması gibi düzenlemeler olmasına karşın merkez med- ya genel olarak seçim barajının düşürülmesini ön plana çıkartarak, süreci "demokratik hamle" olarak yorumladı. Seçim barajının yüzde 7'den daha aşağı düşürülmesi gerekip gerekmediği, yüzde 7'nin sağlıklı olup olmadığı gibi konu- ların iktidar kontrolü ve güdümündeki med- yada haberleştirilmediği görüldü. Söz konusu medyada, teklifle öngörülen vekil dağılımının ittifakın oylarının yerine partilerin oylarına göre yapılacak olmasının AKP'ye yarayacağı- na ilişkin haberler yer almazken, iktidarın politikalarına eleştirel yaklaşan yayın kuru- luşlarında teklifin tüm boyutlarıyla ele alındığı görüldü. Demokratik işleyiş açısından belir- leyici önemde olan seçim sistemine ilişkin bir düzenlemenin halkın doğru bilgilendirilmesi çerçevesinde aktarılmaması, iktidarın kontrol- ündeki ve güdümündeki medyada yıllardır süre gelen manipülasyonun yapısal boyuttaki sorununa işaret etmekteydi. Teklifin Meclis'te yasalaştırılma süreci ile bu süreçteki tartışmalar ve eleştirilerin gazetecilik ilkeleri çerçevesinde aktarılmadığı da not edildi