Mehmet Rebii Özdemir
SAMSUN- TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Samsun Şube Başkanı Tarık Tarhan, son yapılan önlem paketinin ardından bir açıklamada bulundu. Tarık Tarhan açıklamasına şöyle başladı. "Korona virüs salgınının ülkemizin ve halkımızın sağlığını tehdit ettiği, sosyal tahribatın her geçen gün arttığı bu süreçte evlere kapanan halkımız için elektrik, su, doğalgaz ve iletişim ihtiyaçları her zamankinden daha yaşamsal bir boyut kazanmıştır. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) 1 Nisan 2020 tarihinden itibaren yılın ikinci çeyrek elektrik piyasası tarifelerinde fiyat artışı yapılmadığını sanki bir lütufmuş gibi açıklamıştır. Buna göre tek terimli, tek zamanlı alçak gerilim abone gruplarına göre tarifeler aşağıdaki tabloda belirtilmiştir. Örneğin; mesken aboneleri için 100 kWh'lik elektrik fatura bedeli 71,02 TL dir.
|
1 Nisan 2020 Elek. Tarifesi |
Sanayi
|
Ticarethane
|
Mesken
|
Tarımsal Sulama
|
|
Enerji Bedeli |
48.68 |
52.73 |
34.82 |
45.75 |
|
Dağıtım Bedeli |
17.04 |
23.09 |
22.58 |
18.97 |
|
TRT Payı |
---- |
1.05 |
0.70 |
0.95 |
|
Enerji Fonu |
0.48 |
0.53 |
0.35 |
0.48 |
|
BTV |
--- |
2.64 |
1.74 |
2.39 |
|
KDV |
11.92 |
14.41 |
10.83 |
12.70 |
|
Toplam kWh/krş |
78.12 |
94.45 |
71.02 |
83.24 |
Maliyetler Düşüşleri Elektrik Faturalarına Neden Yansıtılmıyor? Dünya genelinde petrol fiyatlarında çok hızlı bir düşüşün yaşandığı bilinmektedir. Örneğin tam bir yıl önce 1 Nisan 2019 tarihinde petrol fiyatları 69 USD düzeyindenken bugün bu fiyat 26 USD düzeyine gerilemiştir. Türkiye'nin yüksek oranda ithalata dayalı enerji politikalarına bağlı olarak elektrik üretiminde de maliyetlerde göreceli olarak bir düşüş olmuştur. Maliyetlerdeki bu düşüş bir kamu kurumu olan Elektrik Üretim A.Ş. nin (EÜAŞ) üretim maliyetlerine de yansımıştır. Ancak dünya genelinde fosil yakıtlarda ki neredeyse yarıyarıya düşüş ve EÜAŞ'ın üretim maliyetlerindeki düşüş abonelere yansıtılmamış ve elektrik birim fiyatları aynen korunmuştur. Şirketlere kaynak aktarımında sınır yok, vatandaşa zırnık yok! EPDK'nın 1 Nisan 2020 tarihinden geçerli kurul kararlarına göre; EÜAŞ'ın elektrik dağıtım şirketlerine sattığı toptan elektrik birim fiyatı kilovat saat başına %17'lik bir indirimle 27,56 kuruştan 22,83 kuruşsa düşürülmüş, yani dağıtım şirketlerine satılan elektrik fiyatlarında 4,74 krş/kWh bir indirim sağlanmıştır. Yılın ilk çeyreği geride kaldı ancak ilgili kurumların 2019 yılı faaliyet raporları halen yayınlanmadı. 2018 yılı verilerine göre kamu kurumu olan EÜAŞ'ın, dağıtım şirketlerine 36.499.328.000 kWh ve görevli perakende satış şirketlerine de 66.571.702.000 kWh olmak üzere toplam 103.071.030.000 kWh elektrik satışı yapmış olduğu görülmektedir. EÜAŞ in 2018 yılı satış miktarı baz alındığında, EPDK'nın yaptığı 4,74 kr/kWh indirim ile dağıtım şirketlerine ve görevli tedarik şirketlerine yıllık olarak 4,88 Milyar Tl kaynak aktarımı yapacağı görülmektedir. Kısacası kamu adına görev yapan EPDK, korona virüs salgın günlerinde dar gelirli halkın elektrik faturasına indirim olarak yansıtabileceği 4,88 Milyar TL'yi şirketlere ilave bir kaynak olarak kullanmayı tercih etmiştir. Oysaki içinde geçtiğimiz zor dönemde dağıtım şirketlerine aktarılan bu payın faturalarda indirim olarak vatandaşa yansıtılması sosyal devlet olmanın gereğidir. Hatırlatmak isteriz ki aynı EPDK; 2019 yılı dördüncü çeyrek tarifelerini belirlerken, maliyet bileşenlerindeki artışları ve bu artışlarda en önemli etken olarak EÜAŞ toptan fiyatlarını bahane göstererek elektrik tariflerine %14,9 luk zam yapmakta sakınca görmemişti. Elektrikte kamulaştırma hemen, şimdi, acil... Bütün yönetsel kararların tek elde toplandığı bir rejimde, maliyet artışını doğrudan halka ödeten AKP yönetimi, dışsal etkenlerle maliyetler düştüğünde oluşan kamu paylarını özel şirketlere aktarmayı alışkanlık haline getirmiştir. Elektrik vazgeçilmez bir insan hakkıdır ve ekonominin ana girdisidir. Sadece şirketlerin çıkarlarına odaklı politikalar yerine ülkemiz kaynaklarının en iyi şekilde değerlendirileceği, kamu yararını esas alan politikalara her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var. Elektrikte kamulaştırma hemen, şimdi, acil" dedi.