SAMSUN ATAKUM’DA HER YAZ AYNI TRAJEDİ BOĞULMA VE ÖLÜMLER!

MEHMET REBİİ ÖZDEMİR 

Samsun İlkyardım Eğitim Merkezi Sorumlu Müdürü Dr. Saffet Ertaş’ın açıklamasının öne çıkan başlıkları şöyle: “Her yaz benzeri boğulma haberleri biz Samsunlular için vaka-i adiye (sıradan, olağan) haline geldi. Atakum sahilinde gezenler kumsaldaki kalabalığa merak edip bakmıyorlar bile; ‘gene birisi boğulmuş’ deyip geçiyorlar! ‘Boğulmuş’ diye geçiştirdiğimiz veya daha sorumlu davranıp 112’yi arayarak başında beklediğimiz sudan çıkarılan kazazedelerin büyük bölümü canlandırılabilir. Boğulma üzerinden 20-30 dakika (YARIM SAAT) bile geçmiş olsa, etkili bir temel yaşam desteği (yapay solunum ve kalp basısı) ile kazazede yaşama döndürülebilir” diye ifadelerde bulundu. 

“Ankara’dan tatile geldiği Samsun’da denizde yüzerken boğulma tehlikesi geçiren 22 yaşındaki üniversite (mimarlık bölümü) öğrencisi Berkant Yumuşak (22) kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti!.. Berkant Yumuşak’ın ölümüyle Samsun’da bu yaz denizde boğulanların sayısı 17’ye çıkmış oldu...” 

BOĞULMA SÜRECİ 

Karadeniz’in dalga yapısı, Rip akıntısı, yüzme güvenliği, cankurtaran hizmetleri, vs. bu açıklamamızın konusu değildir, diyen Samsun İlkyardım Eğitim Merkezi Sorumlu Müdürü Dr. Saffet Ertaş şöyle dedi. “Denizi değiştiremeyeceğimize ve de insanların denize girmesini yasaklayamayacağımıza göre güvenli yüzme için uygun koşulları sağlamaktan başka yol yoktur. Bu konuda yerel ve merkezi yönetim organlarına, kamu kurum ve kuruluşlarına düşen görevler vardır. Bu görevler eksiksiz yerine getirilmiş olsaydı her yıl 20-30 vatandaşımızı yitirmezdik. Karadeniz’in dalga yapısı, Rip akıntısı, yüzme güvenliği, cankurtaran hizmetleri, vs. bu açıklamamızın konusu değildir. Az önce de söylediğim gibi dertlendiğimiz husus, boğulmuş kişiyi yeniden hayata döndürmek için yapılan/yapılması gereken ilkyardım sürecine ilişkindir. Solunumu ve kalbi duran kişi ölmüş sayılmaz, beyninin ölmüş olması gerekir. Bu süreç (beyin hasarı), kalp durduktan yaklaşık 5 dakika sonra başlar ve yaklaşık 10 dakikada tamamlanır. İşte bu süreç tamamlanmadan (özellikle ilk 5 dakika içinde) yapılacak etkili bir temel yaşam desteği (yapay solunum ve kalp masajı) beyin ölümünü büyük ölçüde engeller ve kişiyi ölümden kurtarır.” 

BEYİN ÖLÜMÜ 20-30 DAKİKAYA KADAR UZAYABİLİR!

Samsun İlkyardım Eğitim Merkezi Sorumlu Müdürü Dr. Saffet Ertaş;

Suda boğulmalarda kişiyi yaşama döndürmek daha kolaydır. Bunun nedeni, boğulma sürecinde gelişen Fizyopatolojik sürecin, karadakinden farklı seyretmesidir. Bunları sıralarsak; 

Beyin ölümü daha geç olmaktadır, 20-30 dakikaya kadar uzayabilmektedir. 

Suyun soğukluğun da etkisiyle çevresel damarların çapı küçülür, hayati organlara giden kan hacmi artar. 

Kazazedenin herhangi bir hastalığının olmaması, organların sağlıklı ve işlevsel olması, kan dolaşımı dinamiğinin daha düzenli olmasını ve beyne daha uzun süre kan gitmesini sağlamaktadır. 

Yaygın kanının aksine boğulmalarda akciğerler su ile dolmamaktadır (kazazedenin “ciğerindeki suyu boşaltmak” için uğraşmak gereksiz, yararsız ve anlamsızdır). Çoğu boğulmada akciğerler tertemiz ve hava ile doludur, 

Soluk borusuna giren az miktarda bir sıvı larinks spazmına (gırtlağın kasılmasına) neden olur ve akciğerlere hava gitmediği gibi su da gitmez. 

Mide ağzına kadar su ile dolu olsa bile bunun ölüm ile doğrudan ilişkisi yoktur. 

Ölüm, beynin oksijensiz kalması nedeniyle olur. 

Azımsanmayacak bir oranda, suya atlama sonucu oluşan kafa ve/veya omurga yaralanması sonucu da kişi boğulabilir. Bu nedenle kazazede sudan çıkarılırken yere paralel düz şekilde çıkarılmalı; hayata döndürülse bile ömür boyu yatalak bir vakaya neden olunmamalıdır. 

İLK YARDIM ZORUNLUDUR!

İlkyardımın çok bilinçli ve sertifikalı olması gerektiğini söyleyen Dr. Ertaş; “Yapılacak iş temel yaşam desteğidir (2 nefes-30 kalp basısı). 2 kurtarıcı nefes su içerisindeyken (ayaklar yere değer değmez) verilmeli, kenardaki ıslak ve sert zeminde 30 masaj/2 nefes olacak şekilde devam edilmelidir. Bu uygulamayı doğru ve etkili şekilde yapabilmek için ilkyardım eğitimi almış ve ilkyardımcı sertifikası sahibi olmak gerekir. İlkyardım Yönetmeliği uyarınca tüm kurum ve kuruluşların belli sayıda sertifikalı ilkyardımcı bulundurması (çalışanların bir kısmına eğitim/sertifika aldırması) zorunludur” şeklinde konuştu. 

ATAKUM’DA DURUM 

Atakum’da denizde her yıl yaz aylarında 10 kişiden fazla can pazarı yaşandığına dikkat çeken Samsun İlkyardım Eğitim Merkezi Sorumlu Müdürü Dr. Saffet Ertaş, şunları söyledi. 

“Sahilde yüzlerce işletme/işyeri var. İlkyardımcı bulunduran mekân sayısı bir elin parmak sayısını bulmamaktadır! 

112’nin aranarak kazazedenin başında beklenmesi beyhude bir davranıştır. Sağlık ekipleri geldiğinde çoğu kez iş işten geçmiş, kazazede ölmüş olacaktır ve öyle olmaktadır. Her yaz Atakum sahilinde çoğu genç ve çocuk 20-30 kişi boğularak ölmektedir. 2023 yılında bu şekilde ölümler utanç vericidir. Sahildeki işletmelerin denetlenerek -yasal zorunluluk olan- ilkyardımcı bulundurmalarının sağlanması bu ölümleri %90 oranında azaltacaktır. Temel yaşam desteğine en güzel cevap veren olgular suda boğulmalardır; vücudun sağlam olması ve beyin ölümünün daha geç olması, kazazedenin yaşama döndürülme şansını büyük ölçüde artırmaktadır.”