Mehmet Rebii Özdemir/
TTB Merkez Konseyi Başkanı Prof.Dr. Şebnem Korur Fincancı, yaptığı açıklamasında şu görüşlerini dile getirdi. “Bağışıklama, küçük yaşlarda, birçok ciddi seyirli enfeksiyon hastalığını önleyerek çocukların sağlıklı erişkinliğe büyümesine katkı sağlar, ileri yaşlarda gelişebilecek karaciğer ve rahim ağzı kanserini önler. Bu yolla, sağlıkta, eğitimde, gelirde eşitsizliklerin oluşmasını engellemeye de katkı sağlar. Bağışıklamada gündem; herkese, her yaşta, her yerde, ardımızda kimseyi bırakmadan, öteden beri var olan veya yeni aşılardan herkesin hakkaniyete uygun yararlanmasını sağlayarak, bağışıklama hizmetlerini birinci basamak sağlık hizmetleri içinde güçlendirerek aşı ile önlenebilir hastalıkları ve bu hastalıklara bağlı ölümleri önlemektir. Aşılar bir yaşama ve yaşatma aracı olarak pandemiyle birlikte daha da önem kazanmıştır! Yaşamak herkesin hakkıdır, yaşatmak kamu yönetiminin ödevidir! Aşılar yaşama-sağlığa katkı sağlar:
● Bağışıklama, hayati tehlike arz eden bulaşıcı hastalıkların kontrol altına alınması ve ortadan kaldırılması için kanıtlanmış bir araçtır ve her yıl 2 ila 3 milyon ölümü önlediği tahmin edilmektedir. Ulaşılması en zor ve duyarlı toplulukları dahi ulaşılabilir kılan kanıtlanmış stratejiler ile bağışıklama hizmetleri; en düşük maliyetli sağlık yatırımlarından biridir. Hedef grupları açıkça tanımlanmıştır; sosyal yardım faaliyetleri ile etkili bir şekilde bir arada sağlanabilir ve aşılama, büyük bir yaşam biçimi değişikliği gerektirmez.
● Bağışıklama hizmetlerinin başarıları, yalnızca bireylerin sağlıklarını korumakla sınırlı değildir. Sağlık sistemine binecek yükü azaltır, ekonomiye olumlu etkiyle toplumun refahına doğrudan katkı sağlar.
● COVID-19 aşılaması ile ağır hastalık geçirme ve ölümlerin büyük ölçüde azaltılabildiğinin örnekleri görülmeye başlanmıştır.
● Dünyada UNICEF öncülüğünde toplum yararını gözeten bir yapılanma olarak başlayan Genişletilmiş Bağışıklama Programı; aşı üretiminde tekelleşme ile birlikte piyasası gittikçe genişleyip büyüyen ticari bir faaliyete evrilmiştir. Bir çocuğun 18 yaşına dek aşılanma maliyeti 2001’de 6 aşı için 0.57 $, 2005’te 8 aşı 11,34 $, 2014’de 11 aşı erkek çocuklar için 21,31 $, kız çocuklar (+HPV) için 34,81 $ olarak bildirilmiştir. Türkiye’de 13.06.2019 itibarıyla bu maliyet 655,7 TL’dir (112,7 $).
● Pandemiyle birlikte COVID-19 aşılarına erişim mali karşılığa ek olarak diplomatik bir değer transferini de gerektirmeye başlamıştır. Türkiye’de Bağışıklama Hizmetlerinin Durumu
▪ Aile hekimliği pozisyonu başına nüfus dağılım genişliği; Kuzeydoğu Anadolu bölgesinde 2957, İstanbul’da 3422 kişidir. Aile hekimi başına nüfus, yapılanma sürecinde kurgulandığı gibi 2500 olarak hesaplandığında 7126; 3000 kişi hesaplandığında 1739 ek aile hekimliği birimi (AHB) açılmış olması beklenirdi. Birinci basamakta kişi başına hekime yılda başvuru sayısı 2002’den (1,1/yıl) 2019’a (3,3/yıl) 3 kat artmıştır.
▪ COVID-19 aşılaması sürecine katılımları ile sağlanan olumlu katkının, aşıları ticarileştirme yoluyla kolektif zarara dönüşmesi önlenmelidir.
● Aşı Sonrası İstenmeye Etki (ASİE) Aşı sonrası istenmeyen etki sürveyansı aşı güvenliğinin önemli bir ögesidir. Aşı kararsızlığının önemli bir nedeni aşı güvenliği ile ilgili kaygıdır. Ülkemizde ASİE sürveyansı yapılandırılmış ise de işlerliği sorunludur.
● En sık görülen aşı bölgesine sınırlı yan etki %18 ile aşı bölgesinde ağrıdır; bunu %1,8 ile kolda kas güçsüzlüğü izlemektedir. Bölgesel yan etkilerin yarısından fazlası ilk iki saatte; %80’ i ilk 6 saatte gözlenmiştir.
● En sık görülen genel (tüm vücudu etkileyen) yan etki ise %11,9 ile baş ağrısıdır; bunu %9,5 ile kas-eklem ağrısı, %3,7 ile boğaz ağrısı izlemektedir. Genel yan etkilerin dörtte biri ilk iki saatte; %55’ i ilk 6 saatte; %87’ si ise 24 saatte gözlenmiştir
● Sağlık Bakanlığı’nı yeterli miktarda COVID-19 aşısı sağlamaya,
● Pandemi yönetiminde yaşam hakkına öncelik vermeye,
● Sağlık çalışanlarımızı koruma ve korunma duyarlılığını geliştirerek sürdürmeye,
● Sağlık meslek örgütlerini, uzmanlık derneklerini, toplumbilim profesyonellerinin örgütlenmelerini Bağışıklama İçin Güçbirliği Platformu oluşturup aşı savunuculuğuna,
● Yurttaşlarımızı aşılanmaya çağırıyoruz.
