EBEYİZ; SAĞLIK EMEKÇİSİYİZ BAĞIMSIZ BİR MESLEĞİZ KORUYUCU SAĞLIK HİZMETİNİN TEMELİYİZ!

  MEHMET REBİİ ÖZDEMİR

1800’lü yıllarda başlayan ebelik eğitimleri ve ebelik mesleği hakkında konuşan SES Samsun şube başkanı Aysel Ocak, “Dünya Sağlık Örgütü’nün ebelik eğitim çerçevesine göre; ebelik yeterli doğum, yeni doğan, jinekoloji ve çocuk bakımı bilgisi gerektiren temelde bağımsız, aynı zamanda sağlık ekibinin parçası olan bir meslektir. Sağlık hizmetlerinin niteliğini artıran, üreme çağındaki kadınlar ve çocukların karşılaştıkları sağlık sorunlarının azaltılması ve çözülmesinde en etkili rolü oynayan mesleklerden biridir ebelik. 1800’lü yıllarda başlayan ebelik eğitimleri ve ebelik mesleği ülkelerin yaşadıkları tarihsel, kültürel ve sosyo-politik durumlardan etkilenmiş ve ülkeler arasında farklı uygulamalar görülmektedir. Tüm farklılıklara rağmen uluslararası kuruluşlarca yapılan araştırmalarda ebelik mesleğinin sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesindeki önemi dikkat çekici bir sonuçtur” şeklinde konuştu. 

EBELER SADECE KADIN İÇİN SAĞLIK HİZMETİ VERMİYOR!

Ebelerin sağlık hizmetine çok önemli katkıları olduğunu vurgulayan Aysel Ocak; “Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre; ebelerin aktif olarak çalıştığı ülkelerde anne-bebek ölümleri (özellikle doğum öncesi verilen hizmetin niteliğini gösteren perinatal bebek ölümleri) azalmış, sezaryenle doğum oranları düşmüş, doğum aralıkları uzamıştır. Ebelik hizmetlerinin yeterli olmadığı ülkelerde ise bu göstergelerin son derece yüksek olduğu bilinmektedir. Ebelerin sundukları sağlık hizmeti yalnız kadınlar için değil aynı zamanda aile ve toplum için de önemli bir görevdir. Türkiye de Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Yasası’nın uygulandığı 1961-2010 yılları arasında kırsal ve kentsel bölgelerde ebeler, sağlık hizmetlerine çok önemli katkılar sunmuştur. Bu dönemde koruyucu hizmetler ön planda tutularak, ekip anlayışı içerisinde koruyucu ve tedavi edici hizmetler bir bütün olarak verilmiştir. Türkiye’de ebeliğin uygulama hizmetlerinin kapsamının gelişmesi ile birlikte ebeler gebelik ve yeni doğan bakımının yanı sıra, aile planlaması eğitim hizmetleri ve aile planlamasında yöntem sunma hizmetlerinde etkin olarak görev almış, sertifika alan ebelere rahim içi araç uygulama yetkisi de verilmiştir” diye konuştu.

EBELİK HİZMETLERİ ÇOK BÜYÜK ÖNEM TAŞIR!

Ebelerin iş güvencelerini büyük oranda kaybettiklerini de anlatan Ocak, “Aile Hekimliğinin yürürlüğe girmesiyle birlikte ebelik hizmetlerinde ve meslek tanımında değişim yaşanmıştır. Değişim önce mesleğin adının değiştirilmesiyle başlamış, ebenin adı “yardımcı sağlık personeli” ‘’aile sağlığı elamanı’’ ‘’aile sağlığı çalışanı’’ gibi isimlerle mesleğin adı ortadan kaldırılmıştır. Bugün aile sağlığı merkezlerinde ebelerin yalnızca küçük bir kısmı (%25) istihdam edilmektedir. Yataklı tedavi kurumlarında ise ebelik hizmetlerinin tamamına yakını doktorlar tarafından verilmektedir. Sağlıkta özelleştirme çalışmasının ilk adımı olan “aile hekimliği” uygulamalarıyla tüm birikimler silinmiştir. Sağlık giderek paralı hale gelirken ebeler de iş güvencelerini büyük oranda kaybetmişlerdir. Toplumun sağlık hizmetlerinde önemli yeri olan ve Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Yasası doğrultusunda tasarlanan sağlık ocağı modeli ve koruyucu hizmetleri önceleyen tüm hizmetlerde ebeler, alan çalışması yaparak hizmeti haneye kadar sokan sağlık emekçileriydi. Bu sayede ebelik hizmetleri çok büyük önem taşırdı. Oysa bugün “aile sağlığı çalışanı ” olarak sınıflandırılan hizmet tanımıyla ebelik mesleği “aile hekimliği” kapsamında sorunlarını katmerleşmesine ve çıkarılan yönetmeliklerle karmaşık bir yapıda yönetilmekte, neredeyse hemşirenin yardımcısı pozisyonuna sokulmaktadır” şeklinde ifadelerde bulundu.

EBELERİN GÖREV ANALİZLERİ GÜNCELLENMELİ!

Aysel Ocak; “Ebelik yasası bir an önce güncellenerek, ebelik mesleği ve bu meslekte çalışanlar, ebelik hizmeti verebileceği konuma getirilmelidir. Bu yasa doğrultusunda, ebenin görev analizi güncellenmeli, birinci ve ikinci basamakta ebe olarak mesleklerini icra etme ortamı oluşturulmalıdır. Birinci ve ikinci basamakta sağlık hizmetlerinin yönetiminde ebeler de yer almalıdır.  Koruyucu sağlık hizmetlerine yatırımın artırılması; çalışma koşul ve ortamlarının iyileştirilmesi, sağlık sistemlerinin salgın, deprem gibi olağanüstü durumlara hazır olması için gerekli düzenlemeler yapılarak, aşağıda yer alan taleplerimizin karşılanması mesleki açıdan önemli gelişmelerin önünü açacaktır” dedi. 

SES SAMSUN ŞUBE OLARAK TALEPLERİMİZ…

Çalışırken ve emeklilikte insanca yaşamaya yetecek temel ücret 

Toplumun sağlık ihtiyaçlarını karşılayacak yeterli sayıda istihdamının sağlanması,

Her iş yerine 7 /24 saat açık, nitelikli, ücretsiz ve anadilinde kreş hizmeti olmalı,

Yıpranma payı sağlık ve sosyal hizmet emekçilerinin geçmiş yıllarını kapsayacak şekilde yeniden düzenlenmeli,

Doğum izinleri 24 ay ücretli olarak yeniden düzenlenmeli,

Haksız ve hukuksuz şekilde ihraç edilen ebeler işlerine iade edilmeli,

Atama bekleyen binlerce ebenin kadrolu güvenceli ataması yapılmalı,

Ebelik mesleğinin görev tanımları yasal mevzuatta belirgin bir şekilde çizilmeli, belirsizlikler ortadan kaldırılmalıdır, mesleki tanımları düzenlenmeli,

Sağlıkta şiddete, baskıya ve mobbinge karşı önleyici, etkin şiddet yasası çıkarılmalı,

Aile sağlığı çalışanı değil, ebelik bağımsız meslek grubu olarak tanımlanmalı,

Performansa dayalı esnek ve kuralsız çalışmaya karşı güvenceli iş ve güvenli çalışma koşulları sağlanmalı,

DSÖ’nün hedefleri doğrultusunda ebeler güçlendirilmeli ve potansiyel güçlerini kullanmalarına fırsat verilmelidir.

Ebelikte yüksek lisans ve üstü eğitim alanlara, eğitim düzeylerinin karşılığı olan ek gösterge verilmemekte. Uzman ebe ve Dr. Ebe kadroları tanınmalı ve özlük hakları buna göre düzenlenmeli

Ebelerin kariyerleri önündeki engeller kaldırılmalı 

Ebelerin karar alma süreçlerine etkin katılımın sağlanması” dedi.