Gıda enflasyonu; Komitelerle değil, çiftçinin desteklenmesi ve örgütlenmesiyle önlenir.

Mehmet Rebii Özdemir

SAMSUN- Samsun ZMO başkanı Hasan Çobancı tablo verileriyle açıklamasında konuşmasını şöyle sürdürdü. “Son günlerde bitkisel ve hayvansal gıda fiyatlarındaki artışlar, pazar ve marketlerdeki, sebze ve meyve fiyatlarındaki artışlar kamuoyunda sıkça tartışılmaktadır. TÜİK işlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE 2020 yılı on iki aylık ortalama gıda enflasyonunu % 11,18 olarak belirtmiş, TÜRK-İŞ ise aynı dönem için gıda enflasyonunu % 19,75 olarak açıklamıştır. Rakamlar farklı da olsa bir gıda enflasyonu mevcuttur. Samsun ve ilçelerinde yetişen beş adet kışlık sebzenin tarladan tüketiciye ulaşıncaya kadar 2020 yılının son üç ayındaki fiyat değişimlerini incelediğimizde;

Tablolardan görüldüğü gibi sadece bu beş sebzede bile tarla fiyatları ile tüketicinin ödediği fiyatlar arasında ciddi farklar vardır.  Diğer tarımsal ürünlerde de tarladan çıkan ürünlerin tüketiciye ulaşıncaya kadar  olan sürede  pazarlama zinciri, ne kadar uzun olursa fiyatlar o oranda artmaktadır. Hal komisyonları, rüsumlar, nakliye ücretleri, paralı yol geçiş ücretleri vs, ürünün pazarlama sürecindeki maliyeti etkileyen diğer unsurlardır” şeklinde konuştu.

Ülkemizde Kooperatifleşme Yoktur…

Ülkemizde yaş meyve–sebze üreticileri küçük çiftçilerdir. Örgütlü yapılar üzerinden üretim ve pazarlama yapamamaktadırlar. Sektörde fazla sayıda aracı olması nedeniyle ürün tüketiciye ulaşıncaya kadar pazarlama sürecinde fiyatı artarak devam etmektedir.

Üretim Planlaması Yoktur.

Tarımsal ürünlerin üretim aşamasında ,tarım sektörüne yön veren  kurumlarının  ülke genelinde üretim- tüketim dengesini oluşturacak bir üretim planlaması yapamaması, ürünün arzını belirleyecek bir mekanizma oluşturamaması, tarımsal ürünlerde zaman zaman arz fazlasına neden olmakta, ürünün fiyatı ülke genelinde düşmekte, çiftçi   masraf edip ürünü tarladan bile  toplamamakta  ve neticede  zarar etmektedir. Ertesi sene çiftçi zarar ettiği ürünü ekmemekte bu defa yetersiz üretim nedeniyle ürünün fiyatı  artmaktadır.

Çiftçiye Destek Yoktur.

Çiftçiye girdi desteği yapılmadığı için ürün maliyeti yüksek olmakta,  yüksek fiyatla üretilen ürün pazarlama süreci sonunda daha yüksek fiyatla tüketiciye ulaşmaktadır.         

Gıda enflasyonu ile mücadele etmek amacıyla, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığından  oluşan “Gıda ve Tarımsal Ürün Piyasaları İzleme ve Değerlendirme  Komitesi” kurulmuş ve  bu komite  ilk icraat olarak, gıda fiyatlarındaki artışı kontrol etmeye yönelik  erken uyarı sistemi  kararı almıştır.

Gerçekler böyleyken, gıda komitesi tarafından alınacak bütün kararlar, tarımda yapısal sorunlar çözülmeden ürün fiyatlarını çözemez.

• Tarım arazilerini korunmadan,
• Girdi maliyetleri düşürülmeden,
• Gerekli ve yeterli tarımsal destek verilmeden,
• Tarımsal kredi kullanım ortamını iyileştirilmeden,
• Ülke düzeyinde tarımsal üretim planlaması yapılmadan,
• Çiftçinin kooperatifleşmesi sağlanmadan,

 Gıda tedarik zincirinin kontrolsüz bir şekilde serbest piyasaya bırakıldığı ve sadece dış alıma dayalı politika ve uygulamalarla fiyat istikrarı sağlanması mümkün değildir.

 Kronikleşen sorunlara geçici çözümler değil kalıcı çözümler bulmak gerekliliktir. Tarımda dışa bağımlı değil, üretim odaklı ulusal çıkarlara yönelik yerli üretimi ve üreticimizi koruyan politikalar uygulanmalıdır.