MEHMET REBİİ ÖZDEMİR
Samsun’da bulunan BAF-DER (Bafralılar Kültür, Dayanışma ve Haberleşme Derneği) başkanı Şule Köktener, Bafra şehir kulübünde verdikleri iftar yemeğinde katılımcılara şöyle konuştu;
“1 Nisan 2022 yılında kurulduk. Buraya gelmek geçen yıl, ramazan ayında aynı salonda 1. Geleneksel iftar yemeğimizi gerçekleştirdik. Bu ikinci iftar yemeğimiz. İnşallah bundan sonra top kandil gecesi iftar yemeklerimize devam edeceğiz. Üye sayılarını arttırmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. STK’ları ziyaret ettik. Nünün yanı sıra, çocuklarla gençlerimiz bizim için çok önemli okulları ziyaret edip, ihtiyacı olan öğrencilerimize destek dayanışmalarını sürdürüyoruz. Yemeğimizi neden top kandiller oluşturduk? Çünkü top kandil Bafra’mızın, somut olmayan bir kültür mirasıdır. Kültürel mirasların, toplumları üyelerini, ortak geçmişlerini hatırlatan, birlik dayanışma, kabiliyetini güçlendiren geleneksel devamlılığını sağladığı, inancındayız. Tarihimiz ve kimliğimiz geçmizle ve gelecekle olan bağımızı temsil ettiği inancındayız. Bafra’da aşağı yukarı 600 yıldır, ramazan ayının 14’nü 15’ine bağlayan gece, yıllardır top kandil şenlikleri düzenleniyor. Nasıl ortaya çıktığı kesin olarak bilinmemekle birlikte, ramazanın yarılandığı, diğer yarısının da daha kolay geçeceği müjdesiyle büyüyormuş. Eskiler böyle söylüyorlar. Yemeğimizin top kandil olmasının bir nedeni de budur. Kültür miraslarımızın arasında, pide, nokul, kaymaklı lokum, yağlı çırçır ve bunun gibi bir sürü lezzetimiz bulunmaktadır. Tüm çabamız Bafra’ya ait olan, bu kültürel mirasların, yaşamasına katkı sağlamaktır. Aidiyetimizi unutmamak, gençlerimize, torunlarımıza, bu bilgileri aktarmalıyız. Aziz dostlarımız ve misafirlerimiz, yuvalarımızın hep birlikte ramazan huzurunda yaşamayı sevenlerin ramazan aylarını tebrik eder, hayırlara vesile olmasını dileriz” diye konuştu.
BAF-DER’in kurucu başkanı eğitimci-Yazar Neşe Kangüleç; “STK’larımızın değerli temsilcileri, sevgili hemşerilerim hepiniz hoş geldiniz. Çocukluğumuzda, ramazanın dört gözle beklediğimizi hep birlikte hatırlıyoruz değil mi? Özellikle de 14’ünü 15’ine bağlayan gece, sele sepet top kandili kutlamak için deli olurduk hepimiz. İşte bu güzel gecede, yine yıllar sonra bir aradayız. İnşallah dana uzun seneler, sağlıklı birliktelikler diliyorum” dedi.
BAF-DER başkanı Şule Köktener ve kurucu başkan Eğitimci-Yazar Neşe Kangüleç’in konuşmalarının ardından davetlilerin masalarında bulunan fener süs içindeki yanan mumlarla iftara davet edilen depremzede yurttaşlarımızın çocukları ellerindeki içinde yanan mum olan fener süslerini bütün masalara önceden hazırlanmış küçük paketlerde ki şekerleri masalara maniler söyleyen davulcu eşliğinde dağıttılar.
Bafra’da 600 yıllık geleneksel hale gelen Top Kandil/Sele spet geleneği bu yılda Ramazan aynın 14’ünü 15’ie bağlayan gecenin iftarında bir araya gelerek iftar yemeği bittikten sonra özellikle çocuklar eskiden ellerinde ateşler yanan fenerle yanlarında mani okuyan davulcuyla birlikte kapıları çalıp şeker ikram ediyorlardı. Geleneklerini sürdüren Bafralılar şimdi ellerinde ateş yanan fenerler yerine süs kağıtlarından yapılmış içerisine mum konulan selelerle içerisinde önceden paketlenmiş şekerleri sepetlerine koyarak yine yanlarında maniler söyleyen davulcuyla şekerleri dağıtıyorlar. Bafralıların 600 yıla dayanan bu geleneklerinin Top Kandil/Sele Sepet gelenekleri hakkında Bafralı Eğitimci- yazar Neşe Kangüleç, çocukluğundan bu yana dinlediklerini ve yaşadıklarını şöyle anlattı. “Aslında a600 yıllık geçmişi olan, soyut kültürel bir mirası Bafralıların. Aslında bununla ilgili hikayeler var. Ben sadece aklımda kalan bir tanesi size anlatayım. Nasıl ortaya çıktığıyla ilgili, biliyorsunuz Bafra’da Rumlar çok ağırlıklı olarak yaşıyorlardı. 600 yıl önce Rumlar ramazan aylarında Müslüman müşterileri çekebilmek için her ayın 14’ünü 15’ine bağlayan gündüz, sağda soda koşturarak ellerinde sepetler sele sepet diye insanları mağazalarına çekmeye çalışıyorlarmış. Bu daha sonra bir adet haline gelmiş ve kültürel bir miras olarak da Müslümanlarda bunu benimsemişler ve kutlamaya başlamışlar. Aslında 14’ünü 15’ine bağlayan gece, bir ay hilal şeklinde olurmuş, hilal şeklide ince bir sepetin görünüşü şeklindeymiş. Daha sonra dolunay olduğunda sepet tamamlanıyor, bir icat olarak da fenerler ortaya çıkmış, buda bizim çocukluğumuzda en çok sevdiğimiz, gece ramazan aylarında daha çokta iftardan sonra başlayan, bir eğlence Hacivatlar, Karagözler oynuyordu. Davul zurna eşliğinde biz kendi öğretmenlerimizi ziyaret ederdik. Kapı kapı gezer, onlarda bize şeker falan ikram ederlerdi. Buda bize bir hatıra olarak kaldı. Bafra’da bu kültür hala devam etmektedir.
