Öncelikle COGEPDER'in açılımını hatırlatmak isterim. (Çocuk ve Genç Psikiyatrisi Derneği) Derneğin asıl işlevi Çocuk ve Genç Psikiyatrik bilimsel çalışmalar dışında diğer STK'lar gibi özellikle eğitimciler ve ebeveynleri bilinçlendirmektir.
Derneğin yönetim kurulundan İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi öğretim üyesi Genel Sekreter Doç.Dr. Mahmut Cem Tarakçıoğlu'ndan derneklerinin 2021-2022 Eğitim ve Öğretim Yılına ilişkin düşüncelerini okurlarımıza Çocuk ve Genç Psikiyatri uzmanı olarak ailelere ve eğitimcilere pandemi döneminde neler söyleyebileceklerini anlatmasını kamuoyuyla paylaşmak adına istedik.
COGEPDER Genel Sekreteri Doç.Dr. Tarakçıoğlu Türkiye Çocuk ve Genç Psikiyatri Derneğimin 'OKULLARIN YÜZ YÜZE EĞİTİME BAŞLAMASI ve EĞİTİMİN KESİNTİSİZ DEVAMI HAKKINDA ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞINI KORUMAYA YÖNELİK BİLİMSEL ÖNERİLERİNİ' şöyle sıraladı.
'2020 yılı mart ayından bu yana devam eden COVID-19 pandemisi ile mücadele kapsamında, geçen eğitim öğretim yılında yüz yüze eğitim büyük ölçüde sonlandırılmış ve uzaktan eğitime geçilmiştir. Bu durum, çocukların önemli bir bölümünün uzaktan eğitime erişim için gerekli alt yapıya erişememesi nedeniyle ve uzaktan eğitimin doğasından kaynaklanan nedenlerle çocuklarda önemli ölçüde öğrenim açığı oluşmasına neden olmuştur. Ancak uzaktan eğitimin olumsuz etkileri öğrenim kayıpları ile sınırlı değildir. Okulun çocukların ruhsal ve sosyal açıdan sağlıklı gelişimleri için vazgeçilmez bir rolü vardır. Uzun süren uzaktan eğitim sonucunda çocuklar, akran etkileşiminden mahrum kalmıştır. Ebeveyn çocuk çatışması artmış, çocukların zaman ve mekan algıları karışmıştır. Uzaktan eğitimin çocuğun akran ilişkisi ve otorite figürleri ile ilişkileri gibi sosyal becerilerinin gelişmesini sekteye uğratması sonucunda, çocuklarda sosyal izolasyon oluşmuş ve ekran süresinin artması ile birlikte bu durum, internet bağımlılığı açısından ciddi risk oluşturmuştur. Gerek çocukların gerekse diğer aile bireylerinin insan doğası ile uyumlu olmayacak düzeyde ev ortamında kalmasının psikolojik stres düzeyini arttırması nedeniyle ev içi şiddet ve çocuğa yönelik kötü muamele olasılığı artmıştır. Okulda çok daha fazla görünürlüğü olan çocuk ve gençlerin, ebeveynlerinin çalışması nedeniyle, herhangi bir denetim olmaksızın evde uzun süre yalnız kalmak zorunda bırakılması, gelişimleri açısından çok sayıda sakıncaya neden olmuştur. Uzaktan eğitim sürecinde okul devamlılığını kontrol etme imkanı büyük ölçüde kaybolmuştur. Bu durum çocukların okula gitmeyi seçeneğe tabi bir durum olarak düşünmelerine yol açmıştır. Bu durum, okullaşma oranlarını düşürebilecek bir risk içermektedir. Okullaşma oranının düşmesi, beraberinde çocukluk döneminde çalışma hayatına geçişte artışa neden olabilir.'
Peki, Risk Faktörleri Maruziyetiyle İlgili Neler Yapılmasını Öneriyorsunuz?
'Bilimsel veriler, belirtilen bütün bu faktörlerin depresyon, kaygı bozuklukları ve davranım bozukluğu gibi yaşam boyu devam etme olasılığı bulunan birçok psikiyatrik bozukluğa neden olduğunu göstermektedir. Bu veriler ile uyumlu olarak Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanları her gün belirtilen risk faktörlerine maruziyetin neden olduğu çok sayıda olgu örneğine şahit olmaktadır. Uzaktan eğitim çocukların beden sağlığını da tehdit etmektedir. Hareketsizlik, yemek düzenindeki değişiklikler, gece-gündüz (sirkadien) ritimdeki bozukluklar ve dengesiz beslenme obeziteye yol açmıştır. Çocukların yaş gruplarına uygun oyunları oynama imkanı bulamaması, motor gelişimlerini olumsuz etkilemiştir. Özellikle daha geç saatlerde uyuma gibi uyku düzeninde yaşanan değişikliklerin gerek fiziksel gerekse ruhsal sağlık üzerine ortaya koyabileceği kısa ve uzun vadeli olumsuz sonuçlar ise tam olarak bilinmemektedir. Uzaktan eğitimin ebeveynler ve eğitimciler üzerine de olumsuz etkileri bulunmaktadır. Pandemi döneminde ebeveynlerin uzaktan eğitim gibi uygulamalarla ilişkili olarak sorumluluklarını ayarlayamama, motivasyon güçlükleri gibi nedenlerle zorlandıkları ve ortalama her beş ebeveynden ikisinde depresyon veya anksiyete bozukluğu gibi psikiyatrik rahatsızlıkların bulunduğu bildirilmiştir. Yine pandemi döneminde okulların kapatılması ile ilgili olarak ebeveyn-çocuk çatışmalarında artışa dikkat çekilmektedir. Uzaktan eğitim uygulaması eğitimcilerde de belirsizlik ve yalnızlık/izolasyon kaynaklı olumsuz duygulara, öğrenciyi derse odaklayamama gibi konularda sorunlara neden olmaktadır.'
Son Gelişmeler Işığında Yüz Yüze Eğitim Kesintisiz Yapılmalı mı? Bu Konudaki Kesin ve Net Düşünceniz Nedir?
'Normal gelişim gösteren çocukların yanı sıra özel gereksinimli çocuklar için eğitime ulaşma güçlükleri, onların gelişimlerini ciddi anlamda sekteye uğratmıştır. Bu çocukların çoğu online eğitimi sürdürememiştir. Çocuklarının eğitimi aksayan veliler ise gelecek adına ciddi bir karamsarlık ve umut kaybı yaşamıştır. Sayılan nedenlerle çocukların beden ve ruh sağlığı için mümkün olan en erken dönemde okullara dönmesini öneren bilimsel kanıtların, COVID-19 pandemisi ile mücadelede okulların kapatılmasının önemli ve gerekli olduğu görüşüne baskın geldiği görülmektedir. Öğrencilerin mümkün olan en kısa zamanda tam zamanlı yüz yüze aralıksız eğitime geçilmesi ve pandemi ile mücadelede özellikle ilköğretim ve liselerde uzaktan eğitim uygulamasının önde gelen bir alternatif olmaktan çıkarılması gerekmektedir. Uzaktan eğitimin uzun döneme yayılmasının çocukların gerek ruhsal ve gerekse fiziksel sağlıkları açısından telafi edilmesi mümkün olmayan olumsuz sonuçlara yol açtığı açıktır. Bu nedenlerle yüz yüze eğitimin kesintisiz devamı esastır ve gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir. Uzmanların tavsiyelerine uygun sınıf mevcutlarının ayarlanması, havalandırma ve aşılama gibi önlemler en üst seviyede tutularak yüz yüze eğitime ara verilmemelidir. Bu dönemde çocuk ve gençlerimizin eğitim hayatının sekteye uğraması toplumumuzun geleceği için ciddi bir tehlikedir.'
Türkiye Çocuk ve Genç Psikiyatrisi Derneğinin Genel Sekreteri Doç.Dr. Mahmut Cem Tarakçıoğlu'nun ve derneklerinin Pandemiye rağmen eğitimcilere ve ebeveynlere yapmaları gerektiklerini bilimsel verilere dayanarak anlattı. Özellikle de Pandemiye rağmen gerekli önlemler en üst seviyede tutularak eğitim ve öğretimin kesintisiz yüz yüze yapılmasının çok faydalı olacaktır. Doç.Dr. Tarakçıoğlu, 'Bu dönemde çocuk ve gençlerimizin eğitim hayatının sekteye uğraması toplumumuzun geleceği için ciddi bir tehlikedir.' ifadesinin altını kalın bir çizgiyle ifade etti.
