Mehmet Rebii Özdemir
SAMSUN- Samsun ZMO başkanı Hasan Çobancı tablo verileriyle açıklamasında konuşmasını şöyle sürdürdü. "Son günlerde bitkisel ve hayvansal gıda fiyatlarındaki artışlar, pazar ve marketlerdeki, sebze ve meyve fiyatlarındaki artışlar kamuoyunda sıkça tartışılmaktadır. TÜİK işlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE 2020 yılı on iki aylık ortalama gıda enflasyonunu % 11,18 olarak belirtmiş, TÜRK-İŞ ise aynı dönem için gıda enflasyonunu % 19,75 olarak açıklamıştır. Rakamlar farklı da olsa bir gıda enflasyonu mevcuttur. Samsun ve ilçelerinde yetişen beş adet kışlık sebzenin tarladan tüketiciye ulaşıncaya kadar 2020 yılının son üç ayındaki fiyat değişimlerini incelediğimizde;
|
2020 yılı |
EKİM |
KASIM |
ARALIK |
|
Ort.TL/Kg |
Ort.TL/Kg |
Ort.TL/Kg |
|
|
min-max |
min-max |
min-max |
|
|
BAFRA ÜRETİCİ FİYATLARI |
|||
|
ISPANAK |
2 |
2 |
2 |
|
KARNABAHAR |
2,5 |
2 |
2 |
|
BEYAZ KELEM |
1 |
1 |
1 |
|
BROKOLİ |
4 |
4 |
2,5 |
|
PIRASA |
2 |
1,7 |
1,6 |
|
SAMSUN HAL FİYATLARI |
|||
|
ISPANAK |
2,3-2,7 |
2-2,9 |
2-2,6 |
|
KARNABAHAR |
2,4-2,9 |
2-2,5 |
2,3-2,9 |
|
BEYAZ KELEM |
1,4-1,75 |
1,15-1,5 |
1,5-2 |
|
BROKOLİ |
4-4,5 |
4,5-5,25 |
3-4 |
|
PIRASA |
2,1-2,5 |
2-2,5 |
1,5-2,5 |
|
PAZAR FİYATLARI |
|||
|
ISPANAK |
5 |
6 |
6 |
|
KARNABAHAR |
6 |
7 |
7 |
|
BEYAZ KELEM |
2 |
2,5 |
2,5 |
|
BROKOLİ |
5 |
7 |
7 |
|
PIRASA |
5 |
5 |
5 |
|
MARKET FİYATLARI |
|||
|
ISPANAK |
6 |
6 |
7 |
|
KARNABAHAR |
7 |
7 |
7 |
|
BEYAZ KELEM |
3 |
3 |
3 |
|
BROKOLİ |
7 |
8 |
9 |
|
PIRASA |
5 |
5 |
5 |
Tablolardan görüldüğü gibi sadece bu beş sebzede bile tarla fiyatları ile tüketicinin ödediği fiyatlar arasında ciddi farklar vardır. Diğer tarımsal ürünlerde de tarladan çıkan ürünlerin tüketiciye ulaşıncaya kadar olan sürede pazarlama zinciri, ne kadar uzun olursa fiyatlar o oranda artmaktadır. Hal komisyonları, rüsumlar, nakliye ücretleri, paralı yol geçiş ücretleri vs, ürünün pazarlama sürecindeki maliyeti etkileyen diğer unsurlardır" şeklinde konuştu.
Ülkemizde Kooperatifleşme Yoktur…
Ülkemizde yaş meyve–sebze üreticileri küçük çiftçilerdir. Örgütlü yapılar üzerinden üretim ve pazarlama yapamamaktadırlar. Sektörde fazla sayıda aracı olması nedeniyle ürün tüketiciye ulaşıncaya kadar pazarlama sürecinde fiyatı artarak devam etmektedir.
Üretim Planlaması Yoktur.
Tarımsal ürünlerin üretim aşamasında ,tarım sektörüne yön veren kurumlarının ülke genelinde üretim- tüketim dengesini oluşturacak bir üretim planlaması yapamaması, ürünün arzını belirleyecek bir mekanizma oluşturamaması, tarımsal ürünlerde zaman zaman arz fazlasına neden olmakta, ürünün fiyatı ülke genelinde düşmekte, çiftçi masraf edip ürünü tarladan bile toplamamakta ve neticede zarar etmektedir. Ertesi sene çiftçi zarar ettiği ürünü ekmemekte bu defa yetersiz üretim nedeniyle ürünün fiyatı artmaktadır.
Çiftçiye Destek Yoktur.
Çiftçiye girdi desteği yapılmadığı için ürün maliyeti yüksek olmakta, yüksek fiyatla üretilen ürün pazarlama süreci sonunda daha yüksek fiyatla tüketiciye ulaşmaktadır.
Gıda enflasyonu ile mücadele etmek amacıyla, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığından oluşan "Gıda ve Tarımsal Ürün Piyasaları İzleme ve Değerlendirme Komitesi" kurulmuş ve bu komite ilk icraat olarak, gıda fiyatlarındaki artışı kontrol etmeye yönelik erken uyarı sistemi kararı almıştır.
Gerçekler böyleyken, gıda komitesi tarafından alınacak bütün kararlar, tarımda yapısal sorunlar çözülmeden ürün fiyatlarını çözemez.
Gıda tedarik zincirinin kontrolsüz bir şekilde serbest piyasaya bırakıldığı ve sadece dış alıma dayalı politika ve uygulamalarla fiyat istikrarı sağlanması mümkün değildir.
Kronikleşen sorunlara geçici çözümler değil kalıcı çözümler bulmak gerekliliktir. Tarımda dışa bağımlı değil, üretim odaklı ulusal çıkarlara yönelik yerli üretimi ve üreticimizi koruyan politikalar uygulanmalıdır.