Bir önceki yazımızda ifade ettiğimiz gibi saygıdeğer tabiplerimiz Dr. Ergün Demir ve Dr. Güray Kılıç’ın bilimsel ve kayakçalarını ilettiği açıklamaları yazmaya devam ediyoruz.
AKP’nin yüzüne gözüne bulaştırdığı ve dağıtamadığı “5 adet” maske meselesinden, vatandaşa ve sağlık çalışanlarına reva görülen merdiven altı atölyelerde sahte üretilen maske ve antiseptik /dezenfektanlar için;
ÇÖZÜM: Sağlık kurum ve kuruluşlarındaki tüm çalışanlar ile vatandaşlar için kişisel koruyucu donanım ve hijyen malzeme paketinin Sosyal Güvenlik Kurumu’nca karşılanmasıdır.
Maske kullanımı, el hijyeni, antiseptik/dezenfektan kullanımı COVID-19 virüsünün bulaşının önlenmesine ve kontrolüne yönelik kapsamlı önlemler paketinin bir parçasını oluşturmaktadır. Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre Cumhurbaşkanlığı’na sunulan maske raporunda piyasada satılan ve halen kullandığımız maskelerin yüzde 95’inde filtre özelliğinin olmadığı ve ventilli maskelerin hastalığı yaydığı belirtilmektedir. Hijyen konusunda uzman bir sanayici/eczacı Sağlık Bakanına yazdığı mektupta ise kullanılan birçok antiseptik dezenfektanın da sahte ve koruma özelliğinden yoksun olduğunu belirtmektedir. Bu konuya ilişkin olarak henüz ilgili kurumlardan ve Sağlık Bakanlığı bilim kurulundan bir açıklama yapılmamıştır.
Bu durum salgın boyunca vatandaşlara ve sağlık çalışanlarına uluslararası ve ulusal standartlara uygun olmayan maske ve antiseptik/dezenfektan kullandırıldığı konusundaki kuşkuları artırmaktadır.
Bu yazıda Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından COVID-19 hastalığında maske kullanımına ilişkin önerileri, her şeyi ben bilirim anlayışı ile yüze göze bulaştırılan ve dağıtılamayan “5 adet” maske meselesinin baş döndürücü serüvenini, vatandaşların ve sağlık çalışanlarının sağlığı hiçe sayılarak salgınla mücadele adı altında AKP iktidarının denetim ve gözetiminde sahte maske ve antiseptik/dezenfektan ticareti yapıldığı iddiasını ve tüm bu yaşananlara karşısında çaresiz ve çözümsüz olmadığımızı sağlık kurum ve kuruluşlarındaki tüm çalışanlar ile vatandaşlar için kişisel koruyucu donanım ve hijyen malzeme paketinin Sosyal Güvenlik Kurumu’nca karşılanabileceği aktarılacaktır.
WHO: “COVID-19 hastalığında maske kullanımına ilişkin öneriler’’
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından 6 Nisan 2020 tarihinde yayımlanan ‘’COVID-19 hastalığında maske kullanımına ilişkin öneriler’’ rehberi 5 Haziran 2020 tarihinde güncellenerek Koronavirüs hastalığının (COVID-19) önlenmesinde maske kullanımıyla ilgili güncellenmiş bilimsel kanıtlara ve pratik önerilere yer vermektedir. Bu belgede, risk temelli yaklaşımdan hareketle, tıbbi ve tıbbi olmayan maskelerin genel olarak halk tarafından kullanımı konusunda karar vericilere yönelik güncellenmiş öneriler ve pratik tavsiyeler yer almaktadır.
Maske kullanımının amacı enfeksiyonlu maske kullanıcısının virüsü başkalarına bulaştırmasının önlenmesi (kaynakta kontrol) ve/veya sağlıklı maske kullanıcısının enfeksiyona karşı korunmasıdır.
Maske türleri
Tıbbi maske; Tıbbi maskeler uluslararası ve ulusal standartlara göre sertifikalı olmalıdır. Tek kullanım için tasarlanan bir tıbbi maskenin ilk filtrasyon (en az %95 damlacık filtrasyonu), solumaya izin verme ve öngörülüyorsa sıvı rezistansı gibi özellikleri türüne (örneğin tela ya da meltblown) ve dokuma olmayan katman materyallerine (örneğin polipropilen, polietilen ya da selüloz) bağlıdır. Tıbbi maske dikdörtgen biçiminde olup üç ya da dört katmandan oluşur. Katmanlardan her biri çok ince elyaftandır. Bu maskeler damlacık (3 mikrometre büyüklüğünde; EN 14683 ve ASTM F2100 standartları) ve parçacık (0,1 mikrometre büyüklüğünde; yalnızca ASTM F2100 standardı) bloke etme özelliklerine göre test edilir. Bu maskeler damlacık ve parçacıkları bloke ederken aynı zamanda kullanıcısının soluk alıp vermesini de sağlamalıdır. Tıbbi maskeler KKD olarak kategorize edilen ve düzenlemeye tabi tıbbi aygıtlardır.
Tıbbi olmayan maske:Tıbbi olmayan (bu belgede “kumaş” olarak da atıfta bulunulan) maskeler dokunmuş ya da polipropilen gibi dokunmamış çeşitli türde kumaşlardan yapılır. Tıbbi olmayan maske ne tıbbi bir aygıt ne de kişisel koruyucu donanımdır. WHO sağlıklı kişilerin toplu ortamlarda hem tıbbi hem de tıbbi olmayan maske kullanmalarını tavsiye eden ülkelere bu önemli konuda araştırmalar yapmaları çağrısında bulunmaktadır.
Maskeler yalnızca bir kişi tarafından kullanılmalı, başkalarıyla paylaşılmamalıdır.
Tıbbi maskeler ıslandığında ya da gözle görünür biçimde kirlendiğinde değiştirilmelidir. Islanmış bir maske uzun süre kullanılmamalıdır. Tıbbi olmayan maskeler, başka maddeleri kontamine etmemesi için sık sık yıkanmalı ve ayrı tutulmalıdır.
Süreç boyunca yapılan değişiklikler ve karakteristik bir örnek olarak “ücretsiz maske dağıtımı” macerası
Hatırlanacağı gibi süreç, 04.04.2020 tarihinde Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan’ın “Devlet, halkın ulaşabilir olduğu noktalarda maske satacak” açıklaması ile başlamıştı. Ancak gelen eleştiriler üzerine, 06.04.2020 tarihinde AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 'Kesinlikle para ile maske satışı yasaktır. Salgın bitene kadar vatandaşlarımızın tamamına yetecek maske stokumuz ve üretim planlamalarımız vardır. Ücretsiz şekilde maske ulaştırmaya kararlıyız' açıklaması yaptı.