Bir gazetecinin yaptığı haber, yorumu ya da paylaşımı nedeniyle hakkında işlem yapılması, demokratik toplumlarda her zaman hassasiyetle ele alınması gereken bir konudur. Çünkü gazeteciler yalnızca bireysel görüşlerini değil, toplumun haber alma hakkını da temsil ederler.
Burada altı çizilmesi gereken temel mesele, yargı süreçlerinin varlığı değil; bu süreçlerde ölçülülük, gereklilik ve ifade özgürlüğü standartlarının ne ölçüde gözetildiğidir.
Demokratik hukuk devletlerinde tutuklama, istisnai bir koruma tedbiridir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarında da açıkça belirtildiği üzere, tutuklama ancak kaçma şüphesi, delilleri karartma ihtimali veya somut bir zorunluluk durumunda başvurulması gereken son çaredir. Gazetecilik faaliyetleri söz konusu olduğunda ise bu tedbirin uygulanması, basın özgürlüğü bakımından çok daha dikkatli değerlendirilmelidir.
Çünkü gazetecilere yönelik özgürlük kısıtlayıcı uygulamalar, yalnızca bir kişiyi değil, kamuoyunun bilgiye erişim hakkını da doğrudan etkiler. Bu tür süreçler, meslektaşlar arasında otosansür riskini artırabilir ve toplumun eleştirel bilgiye ulaşmasını zorlaştırabilir.
Eleştirel düşünce ve kamusal tartışma, demokrasinin temelidir. Gazetecinin görevi de tam olarak budur: Soru sormak, araştırmak ve kamu adına gerçekleri ortaya koymak.
Alican Uludağ hakkında yürütülen yargı sürecinin elbette hukuki çerçeve içinde devam edeceğine inanıyoruz. Ancak bu süreçte ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü ve ölçülülük ilkelerinin titizlikle gözetilmesi, hem hukuk devleti ilkesinin hem de demokratik toplum düzeninin gereğidir.
Gazetecilik suç değildir.
Bugün bir gazetecinin özgürlüğü tartışılıyorsa, aslında tartışılan şey toplumun haber alma hakkıdır. Bu nedenle beklentimiz; yargı süreçlerinin evrensel hukuk ilkeleri, insan hakları standartları ve basın özgürlüğü perspektifiyle yürütülmesidir.
Basın özgürlüğü, yalnızca gazetecilerin değil, toplumun tamamının güvencesidir.